Kunstmatige intelligentie is in korte tijd onderdeel geworden van de dagelijkse werkzaamheden van veel organisaties. Medewerkers maken gebruik van ChatGPT, Microsoft Copilot en andere AI-functionaliteiten in software die zij dagelijks gebruiken. Tegelijkertijd treedt de Europese AI-verordening (AI Act) op 2 augustus 2026 een nieuwe fase in, waarbij verschillende onderdelen actief worden gehandhaafd.
Wat verandert er op 2 augustus 2026?
Vanaf 2 augustus 2026 worden aanvullende onderdelen van de AI Act van toepassing en kunnen toezichthouders actief handhaven op verschillende verplichtingen uit de verordening. Daarnaast worden belangrijke verplichtingen van kracht voor organisaties die AI ontwikkelen, aanbieden of gebruiken.
1. Toezicht op AI-systemen met een hoog risico
Voor AI-systemen die als hoog risico zijn aangemerkt gelden uitgebreide eisen rondom onder andere risicobeheersing, documentatie, menselijk toezicht en transparantie. Vanaf 2 augustus 2026 start het toezicht op deze verplichtingen.
AI-systemen met een hoog risico zijn bijvoorbeeld:
- AI in onderwijs of beroepsopleiding (zoals examenbeoordeling).
- AI voor werving en personeelsbeheer (zoals automatische cv-selectie).
- AI in essentiële publieke of private diensten (zoals systemen die toegang tot zorg of financiële diensten bepalen).
- AI-systemen die worden ingezet als veiligheidscomponent in kritieke infrastructuur of andere gereguleerde systemen met fysieke impact, zoals branddetectie- of blussystemen in datacenters.
2. Transparantie wordt verplicht
Gebruikers moeten kunnen herkennen wanneer zij te maken hebben met een AI-systeem of met door AI gegenereerde content. Organisaties kunnen hierdoor te maken krijgen met aanvullende informatie- en transparantieverplichtingen richting klanten, medewerkers en andere betrokkenen.
3. De Nederlandse regulatory sandbox is beschikbaar
De Nederlandse regulatory sandbox biedt aanbieders van AI-systemen ondersteuning bij complexe vragen over de toepassing van de AI-verordening. Hiermee wil de overheid innovatie stimuleren zonder de wettelijke eisen uit het oog te verliezen.
Waarom is dit ook relevant voor organisaties die alleen AI gebruiken?
Veel organisaties denken dat de AI Act alleen van toepassing is op grote technologiebedrijven. In de praktijk worden echter steeds meer organisaties geconfronteerd met vragen als:
- Welke AI-tools mogen medewerkers gebruiken?
- Mogen bedrijfsgegevens of persoonsgegevens worden ingevoerd in AI-tools?
- Hoe controleren we de kwaliteit van AI-uitkomsten?
- Wanneer moeten we transparant zijn over het gebruik van AI?
- Welke kennis en vaardigheden moeten medewerkers hebben om AI verantwoord te gebruiken?
Deze vragen raken direct aan goed bestuur, informatiebeveiliging en privacy.
Deze onderwerpen spelen niet alleen bij grote organisaties. Ook MKB-bedrijven gebruiken dagelijks AI-functionaliteiten in Microsoft 365, CRM-systemen, marketingplatformen en servicedesktop-oplossingen. Vaak gebeurt dit zonder dat hiervoor duidelijke afspraken of richtlijnen zijn vastgelegd.
AI-geletterdheid wordt steeds belangrijker
Organisaties moeten ervoor zorgen dat medewerkers die met AI-systemen werken beschikken over voldoende kennis en vaardigheden om deze systemen verantwoord te gebruiken. Dit wordt ook wel AI-geletterdheid genoemd.
Denk hierbij aan kennis over:
- de mogelijkheden en beperkingen van AI;
- privacy- en beveiligingsrisico’s;
- het herkennen van onjuiste of misleidende AI-uitkomsten;
- verantwoord gebruik van AI binnen de organisatie.
Veel organisaties zullen hiervoor trainingen, richtlijnen en interne procedures moeten ontwikkelen.
Een AI-beleid is geen luxe meer
Net zoals organisaties beschikken over een informatiebeveiligingsbeleid en privacybeleid, wordt een AI-beleid steeds belangrijker.
Een goed AI-beleid helpt organisaties om:
- verantwoord AI-gebruik vast te leggen;
- risico’s te beheersen;
- medewerkers duidelijke richtlijnen te geven;
- te voldoen aan relevante wet- en regelgeving;
- aantoonbaar zorgvuldig om te gaan met AI.
Wacht niet tot de toezichthouder vragen stelt
De meeste organisaties gebruiken vandaag al AI. De vraag is niet óf AI wordt ingezet, maar of dit op een verantwoorde en aantoonbare manier gebeurt.
Met een passend AI-beleid, duidelijke richtlijnen voor medewerkers en aandacht voor AI-geletterdheid legt u hiervoor een solide basis.
Hoe kan Lucas IT helpen?
Lucas IT ondersteunt organisaties bij het opstellen en implementeren van praktisch AI-beleid. Hierbij kijken wij niet alleen naar wet- en regelgeving, maar ook naar de dagelijkse praktijk binnen uw organisatie. Zo ontstaat een werkbaar kader waarmee medewerkers AI veilig, verantwoord en effectief kunnen gebruiken.
Daarnaast kan Lucas IT ondersteunen met:
- Inventarisatie van gebruikte AI-toepassingen;
- Beoordeling van AI-risico’s;
- Bewustwording en AI-geletterdheid voor medewerkers;
- Ondersteuning bij naleving van de AI Act.
Wilt u weten welke verplichtingen voor uw organisatie gelden of heeft u behoefte aan ondersteuning bij AI-beleid? Lucas IT helpt u graag verder.
Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek over AI-beleid en de gevolgen van de AI Act voor uw organisatie.
verkoop@lucasit.nl
0546 – 442322
